الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
81
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
انفال چيست ؟ « انفال » در اصل از ماده « نفل » ( بر وزن نفع ) به معنى زيادى است ، و اين كه به نمازهاى مستحبّ « نافله » گفته مىشود چون اضافه بر واجبات است ، و همچنين اگر « نوه » را نافله مىگويند به خاطر اين است كه بر فرزندان افزوده مىشود ، « نوفل » به كسى گفته مىشود كه بخشش زياد داشته باشد . و اگر به غنائم جنگى نيز انفال گفته شده است ، يا به جهت اين است كه يك سلسله اموال اضافى است كه بدون صاحب مىماند و به دست جنگجويان مىافتد در حالى كه مالك خاصى براى آن وجود ندارد ، و يا به اين جهت است كه جنگجويان براى پيروزى بر دشمن مىجنگند ، نه براى غنيمت ، بنا بر اين غنيمت يك موضوع اضافى است كه به دست آنها مىافتد . در اينجا به سه نكته مهم بايد توجه داشت : [ 1 - مفهوم آيه فوق يك حكم كلى و عمومى است ] 1 - گرچه آيه فوق در زمينه غنائم جنگى وارد شده است ، ولى مفهوم آن يك حكم كلى و عمومى است ، و تمام اموال اضافى يعنى آنچه مالك خصوصى ندارد را شامل مىشود ، به همين دليل در رواياتى كه از طريق اهل بيت ع به ما رسيده مىبينيم كه مفهوم وسيعى براى انفال بيان شده است ، در روايات معتبر از امام باقر و امام صادق ع چنين مىخوانيم : انها ما اخذ من دار الحرب من غير قتال كالذى انجلى عنها اهلها و هو المسمى فيئا و ميراث من لا وارث له ، و قطائع الملوك اذا لم تكن مغصوبة و الآجام ، و بطون الاوديه ، و الموات ، فانها للَّه و لرسوله و بعده لمن قام مقامه يصرفه حيث يشاء من مصالحه و مصالح عياله : « انفال اموالى است كه از دار الحرب بدون جنگ گرفته مىشود و همچنين